Pangu at ang Cosmic Egg: Kuwento ng Paglikha ng Tsina

Ang pinakamatandang kuwentong paglikha ng Tsina ay hindi nagsisimula sa isang diyos na nagsasalita upang likhain ang mundo. Hindi ito nagsisimula sa isang makalangit na manggagawa na humuhulma ng luwad. Nagsisimula ito sa isang itlog.

Isang cosmic egg, lumulutang sa kadiliman, na naglalaman ng lahat ng bagay na kailanman ay magiging umiiral — nakapuslit sa isang nag-iisa, labis na masiglang balot. At sa loob ng itlog na iyon, natutulog, ay si Pangu (盘古, Pángǔ).

Siya ay natulog ng labing-walong libong taon.

Nang siya ay sa wakas ay nagising, siya ay siksik, nalilito, at — nais kong isipin — labis na naiinis. Ang itlog ay madilim. Ang itlog ay maliit. Si Pangu ay malaking at lalong lumalaki. Kaya't ginawa niya ang tanging makatwirang bagay: kumuha siya ng pang-akyat at sinira ang itlog.

Ang bitak na iyon ang simula ng lahat.

Ang Pinagmulan ng Teksto

Ang mitolohiya ni Pangu ay hindi lumalabas sa mga pinakamatandang teksto ng Tsina. Hindi mo ito matatagpuan sa Book of Documents (尚书, Shàng Shū) o sa Classic of Poetry (诗经, Shī Jīng). Ang pinakamaagang nakasulat na bersyon ay nagmula kay Xu Zheng (徐整, Xú Zhěng), isang iskolar mula sa panahon ng Tatlong Kaharian (三国, Sān Guó), na naitala ito noong mga 220 CE sa isang akda na tinatawag na Sanwu Liji (三五历纪, Sān Wǔ Lì Jì) — ang Mga Kasaysayan ng Tatlong Sovereign Divinities at ng Limang Diyos.

Ang bersyon ni Xu Zheng ay maikli, halos klinikal:

> 天地混沌如鸡子，盘古生其中。万八千岁，天地开辟，阳清为天，阴浊为地。盘古在其中，一日九变。神于天，圣于地。天日高一丈，地日厚一丈，盘古日长一丈。如此万八千岁，天数极高，地数极深，盘古极长。

Salin: "Nasa gulo ang langit at lupa na parang itlog ng manok, at si Pangu ay isinilang sa loob nito. Pagkalipas ng labing-walong libong taon, ang langit at lupa ay naghiwalay — ang malinaw na yang ay umakyat upang maging langit, ang malabong yin ay bumaba upang maging lupa. Si Pangu ay tumayo sa kanilang pagitan, nagbabago ng siyam na beses araw-araw. Siya ay banal sa langit, matalino sa lupa. Bawat araw ang langit ay umaakyat ng isang zhang, ang lupa ay lumalaki ng isang zhang, at si Pangu ay lumalaki ng isang zhang. Matapos ang isa pang labing-walong libong taon, ang langit ay labis na mataas, ang lupa ay labis na malalim, at si Pangu ay labis na matangkad."

Isang zhang (丈) ay humigit-kumulang 3.3 metro. Gawin ang matematika: matapos ang labing-walong libong taon ng pagtaas ng isang zhang bawat araw, si Pangu ay magiging mga 21.7 milyong kilometro ang taas. Ito ay humigit-kumulang 14% ng distansya mula sa Lupa patungo sa Araw. Ang mga sinaunang Tsino ay hindi nag-iisip ng maliit.

Ang Paghihiwalay

Ang pangunahing kilos ng mitolohiya ni Pangu ay paghihiwalay. Bago si Pangu, ang lahat ay pinaghalo — liwanag at dilim, mabigat at magaan, mainit at malamig. Ang terminong Tsino para sa primordial na estado na ito ay hundun (混沌, hùn dùn), na nangangahulugang "kaguluhan" ngunit may kasamang konotasyon ng hindi natukoy na kabuuan kaysa sa pagkakagulo.

Ang tama ng axe ni Pangu ay naghihiwalay ng liwanag mula sa dilim. Ang maliwanag, malinaw na mga elemento (yang, 阳) ay umakyat upang bumuo ng langit (天, tiān). Ang mabigat, malabong mga elemento (yin, 阴) ay bumaba upang bumuo ng lupa (地, dì). Si Pangu ay nakatayo sa kanilang pagitan, itinutulak ang langit pataas gamit ang kanyang mga kamay at pinipiga ang lupa pababa gamit ang kanyang mga paa, pinipigilan silang mag-collapse pabalik sa isa't isa.

Ang larawang ito — isang higante na humahawak sa langit at lupa — ay kahanga-hangang katulad ng mitolohiyang Griyego ni Atlas, na humahawak ng langit. Ngunit may isang mahalagang pagkakaiba. Si Atlas ay parusa.