Huyền Thoại Trung Quốc trong Hollywood: Từ Mulan đến Shang-Chi — Góc Nhìn Shanhai

Hollywood Khám Phá Shanhaijing (Có Thể)

Hollywood đã dành hàng thập kỷ để khai thác huyền thoại Hy Lạp, Bắc Âu, và Ai Cập cho các bộ phim bom tấn. Huyền thoại Trung Quốc — một trong những hệ thống huyền thoại phong phú và phức tạp nhất trên Trái Đất — hầu như đã bị bỏ qua cho đến gần đây. Khi các hãng phim phương Tây cuối cùng chuyển sự chú ý về phía Đông, kết quả dao động từ các chuyển thể tôn trọng đến những sự pha trộn văn hóa khiến khán giả Trung Quốc cảm thấy khó chịu.

Chỉ riêng Shanhaijing (山海经 Shānhǎi Jīng) đã chứa đủ nguyên liệu cho một trăm bộ phim: những con rồng vũ trụ, những con cáo biến hình, những người khổng lồ đuổi theo mặt trời, những ngọn núi bước đi, và một hệ thống cung điện dưới nước tinh vi hơn bất kỳ điều gì mà Atlantis từng cung cấp. Vậy tại sao Hollywood lại gặp khó khăn trong việc thể hiện đúng?

Mulan: Người Tiên Phong

Bộ phim hoạt hình Mulan của Disney năm 1998 là bộ phim Hollywood lớn đầu tiên chủ yếu dựa vào tài liệu từ Trung Quốc. Câu chuyện về Hoa Mulan (花木兰 Huā Mùlán) — một người phụ nữ giả trang thành nam để thay cha mình gia nhập quân đội — xuất phát từ bài thơ "Ballad of Mulan," một bài thơ dân gian có từ triều đại Bắc Wei (386–534 CN).

Phiên bản hoạt hình đã thêm một con rồng biết nói tên là Mushu, những người bạn côn trùng, và các số nhạc. Không có bất kỳ điều gì trong số này tồn tại trong truyền thuyết gốc. Khán giả Trung Quốc có phản ứng trái chiều — câu chuyện thì quen thuộc, nhưng cách thể hiện lại mang âm hưởng đặc trưng của Mỹ. Con rồng Mushu, đặc biệt, không hề giống như long (龙 lóng) cao quý trong huyền thoại Trung Quốc. Nó là một con thằn lằn nói đùa theo kiểu Eddie Murphy, điều này tương đương với việc biến Zeus thành một nghệ sĩ hài độc thoại.

Phiên bản live-action remake năm 2020 đã cố gắng chỉnh sửa sai sót bằng cách loại bỏ Mushu và thêm một linh hồn phượng hoàng, tham chiếu đến Fenghuang (凤凰 fènghuáng). Kết quả là sự tôn trọng văn hóa hơn nhưng cũng gây nhầm lẫn trong cốt truyện — bộ phim cố gắng tích hợp khái niệm qi (气 qì) như một hệ thống sức mạnh siêu nhiên mà không thực sự giải thích được qi có nghĩa là gì trong truyền thống triết học Trung Quốc.

Kung Fu Panda: Tốt Một Cách Tình Cờ

Thật mỉa mai, một trong những chuyển thể Hollywood thành công nhất về văn hóa Trung Quốc lại không dựa trên một huyền thoại cụ thể nào cả. Kung Fu Panda (2008) đã mượn rất nhiều từ các khái niệm triết học Trung Quốc — Cuốn Lĩnh Hội Rồng, khái niệm về Chiến Binh Rồng (龙武士 Lóng Wǔshì), ý tưởng rằng không có thành phần bí mật nào — và bọc chúng trong một câu chuyện mà khán giả Trung Quốc hoàn toàn đón nhận.

Bộ phim thành công vì nó tôn trọng triết lý cơ bản thay vì xem văn hóa Trung Quốc như một bộ trang phục để khoác lên một cốt truyện tiêu chuẩn phương Tây. Khi Po mở Cuốn Lĩnh Hội Rồng và chỉ thấy chính mình trong gương, anh đang trải nghiệm một cái nhìn sâu sắc chính thống từ Thiền Tông (禅宗 Chánzōng): kho báu mà bạn tìm kiếm đã luôn ở bên trong bạn. Đó không phải là phát minh của Hollywood. Đó là một bài học có tuổi thọ hai nghìn năm.

Shang-Chi: MCU Nhập Cuộc Vào Huyền Thoại

Bộ phim Shang-Chi và Huyền Thoại Mười Chiếc Nhẫn của Marvel (2021) đánh dấu nỗ lực đầy tham vọng nhất của Hollywood để tích hợp huyền thoại Trung Quốc.

Về tác giả

Chuyên gia Thần thoại \u2014 Nhà thần thoại học so sánh chuyên về Sơn Hải Kinh.

Share:𝕏 TwitterFacebookLinkedInReddit