Nghệ Sĩ Hiện Đại Tưởng Tượng Lại Kinh Điển của Núi và Biển

Shanhaijing (山海经, Shān Hǎi Jīng) luôn là một văn bản có minh họa. Các phiên bản cổ nhất còn tồn tại bao gồm các bản in khắc gỗ về những sinh vật của nó — những hình dạng cứng nhắc, sơ đồ trông nhiều hơn như các biểu đồ hơn là nghệ thuật. Một con chim có mặt người được vẽ như một hình tròn (mặt) trên một hình tam giác (cơ thể) với hai đường thẳng (chân). Chức năng, không phải là đẹp.

Trong hầu hết lịch sử của nó, điều đó là đủ. Shanhaijing là một tác phẩm tham khảo, không phải là một cuốn sách bàn cà phê. Các minh họa của nó tồn tại để xác định, chứ không phải để truyền cảm hứng.

Điều đó đã thay đổi trong thế kỷ 21. Một thế hệ nghệ sĩ Trung Quốc mới — được đào tạo trong cả hội họa mực truyền thống và truyền thông kỹ thuật số — đã phát hiện ra Shanhaijing và không thấy đó là một danh mục bụi bặm mà là một nguồn cảm hứng hình ảnh vô tận. Kết quả là một cuộc bùng nổ nghệ thuật lấy cảm hứng từ Shanhaijing, từ việc tái hiện lịch sử tỉ mỉ đến những biến tấu hoang dã, kích thích.

Những Minh Họa Lịch Sử

Để đánh giá những gì các nghệ sĩ hiện đại đang làm, bạn cần xem những gì đã xảy ra trước đó.

Những minh họa Shanhaijing còn tồn tại lâu nhất có từ triều đại Minh (明朝, Míng Cháo, 1368-1644), mặc dù các tham chiếu về minh họa xuất hiện từ rất sớm. Học giả triều đại Thanh là Hao Yixing (郝懿行) đã sản xuất một phiên bản minh họa lưu hành rộng rãi vào thế kỷ 18.

Những minh họa truyền thống này chia sẻ một số đặc điểm:

| Đặc Điểm | Phong Cách Truyền Thống | |--------------|-----------------------------| | Chất liệu | In khắc gỗ, mực trên giấy | | Chất lượng đường nét | Đồng nhất, sơ đồ | | Bố cục | Sinh vật đơn lẻ, trung tâm, nền trắng | | Giải phẫu | Phẳng, dạng đồ thị | | Biểu cảm | Trung lập hoặc vắng mặt | | Màu sắc | Đen và trắng (thỉnh thoảng có tô màu tay) | | Mục đích | Nhận diện, không phải thẩm mỹ |

Những minh họa truyền thống đơn giản nhưng quyến rũ, nhưng chúng không nắm bắt được sự lạ lùng và kỳ diệu của những mô tả trong văn bản. Một sinh vật được mô tả là "như một con ngựa với đầu trắng, vằn hổ, và đuôi đỏ, tiếng kêu của nó nghe như hát" xứng đáng hơn một đường viền phẳng.

Thời Kỳ Phục Hưng Hiện Đại

Phong trào nghệ thuật Shanhaijing hiện đại bắt đầu thực sự vào khoảng năm 2010, được thúc đẩy bởi một số yếu tố hội tụ:

1. Công cụ nghệ thuật kỹ thuật số đã làm cho việc tạo ra các minh họa chi tiết, đầy màu sắc nhanh chóng trở nên khả thi. 2. Mạng xã hội (đặc biệt là Weibo và sau này là Xiaohongshu) đã cung cấp nền tảng để chia sẻ và khám phá nghệ thuật. 3. Phong trào tự tin văn hóa (文化自信, wénhuà zìxìn) đã khuyến khích các nghệ sĩ Trung Quốc dựa vào nguồn cảm hứng từ trong nước thay vì phương Tây. 4. Ngành công nghiệp trò chơi đã tạo ra nhu cầu thương mại cho thiết kế sinh vật trong Shanhaijing.

Shan Jiang (杉泽)

Không cuộc thảo luận nào về nghệ thuật Shanhaijing hiện đại là hoàn chỉnh nếu không nhắc đến Shan Jiang (bút danh 杉泽, Shān Zé), người có phiên bản minh họa 观山海 (Guān Shān Hǎi, "Ngắm Nhìn Núi và Biển") trở thành một hiện tượng xuất bản ở Trung Quốc.

Cách tiếp cận của Shan Jiang là tối đa hóa. Trong khi các minh họa truyền thống thưa thớt và sơ đồ, các minh họa của ông lại phong phú, chi tiết và đầy cảm xúc.